2017-07-31
Aktualności / Urbanizacja to rewelacja!

„Urbanizacja” to rewelacja!

Idea utworzenia zespołu „Szczurosko Magierecka” zrodziła się podczas obchodów 10-cio lecia powstania Publicznego Gimnazjum w Szczurowej w 2009r. Pomysł został entuzjastycznie przyjęty przez młodzież, i spotkał się życzliwym wsparciem ze strony władz gminy, które od zawsze wspierały zachowywanie tradycji ludowych swojego terenu.

Nazwa zespołu – co by tu nie mówić – oryginalna i dla osoby niezorientowanej w „temacie folkloru”, dość trudna do zapamiętania. Najczęściej zespoły folklorystyczne mają nazwę od nazwy swojej miejscowości. Najprościej więc byłoby nadać nazwę „Szczurowianie”, a tu „Szczurosko Magierecka”. Łatwo się domyślić, że jak szczurosko, to pewnie ze Szczurowej, ale ta magierecka? Co to jest magierecka? Jakiś taniec może? Otóż magierka to taka wełniana czapka, czyli po prostu część męskiego stroju ludowego. Nie jest to rogatywka znana większości z występów zespołów w strojach regionalnych krakowskich. Na trenie szczurowszczyzny noszona była trochę inna odmiana – właśnie magierka, czyli okrągła czapka wełniana.

Repertuar zespołu opiera się na tradycyjnych tańcach i przyśpiewkach regionalnych oraz tańcach Krakowiaków Wschodnich: hop-walec, warszawianka, razówka, hura-polka, razok, polki, chodzone, walczyki, oberki, krakowiaki.

Bogaty repertuar Zespołu, to autentyczne dziedzictwo kultury ludowej, jak najbardziej zbliżone do oryginału. Dzięki poszukiwawczej pracy małżeństwa Vitaliny i Michała Pastuchów udało się nie tylko zebrać cenne informacje dotyczące regionalnego folkloru muzycznego, stroju ludowego i uzupełnić dotychczasową wiedzę na ten temat, ale również zgromadzić kolekcję unikatowych kaftanów męskich z odmiennym, lokalnym zdobnictwem, datowanych na koniec XIX wieku. Tak więc nie tylko muzyka i taniec jest oryginalna, ale i stroje w których występują członkowie zespołu są wiernymi kopiami strojów noszonych na tym terenie.

Vitalina i Michał Pastuchowie zadali sobie również trud przeprowadzenia terenowych badań etnograficznych w wyniku których powstał zbiór „Pieśni Ludu Krakowskiego” pod redakcją A. Szurmiak- Boguckiej , zawierający 191 melodii, pieśni i przyśpiewek z terenu Krakowiaków Wschodnich, wydany w 2007 roku przez Muzeum Okręgowe w Tarnowie i Urząd Gminy w Szczurowej.

Tak więc członkowie zespołu kontynuują tradycję ludową maksymalnie zbliżoną do oryginału, popartą solidnymi badaniami. Michał Pastuch stara się, aby Zespół jak najmniej przypominał jakąś stylizację, swego rodzaju cepelię, czyli nie tyle sztukę ludową, co raczej wyidealizowane wyobrażenie o niej. Słynne zespoły „Mazowsze” czy „Śląsk”, to nie tyle zespoły ludowe, co właśnie takie reprezentacyjne, eksportowe wyobrażenie o sztuce ludowej. Zespół „Szczurosko Magierecka” to folklor autentyczny.

Oczywiście niezbędny jest pewien kompromis pomiędzy XIX wieczną rzeczywistością, a XXI wieczną potrzebą zaprezentowania pracy Zespołu szerokiej publiczności. Wówczas taniec był prosty – tańczyło się „po kole” gdzieś w izbie, czy stodole na weselu. Taniec był użytkowy, a nie dla pokazu dla widzów – żadnych skomplikowanych wygibasów, żadnego baletu. Obecnie zespoły występują publicznie na scenach, więc koniecznie jest wprowadzenie jakiejś choreografii, żeby coś się działo, a widz się nie nudził.

W gminie Szczurowa, chyba w stopniu największym w całym regionie od wielu lat jest prowadzona nauka tańców ludowych i folklor jest bardzo popularny, a wójt Marian Zalewski określany jest jako MEGA Wójt (no tak się to dzisiaj mówi, żeby powiedzieć, że ktoś jest mega). Tak pozytywnego podejścia do spraw folkloru można tylko pozazdrościć w całej bliższej i dalszej okolicy.

Nie bez powodu Regionalny Przegląd Zespołów Folklorystycznych, Kapel Ludowych, Grup Śpiewaczych i Śpiewaków Ludowych im. Jędrzeja Cierniaka KRAKOWSKI WIANEK, który po raz pierwszy został zorganizowany w 1981 roku, odbywa się właśnie w Szczurowej.

Mnóstwo mieszkańców gminy potrafi tańczyć, bo coś tam ze szkoły pamiętają. Potrafią też popatrzeć okiem znawcy na kunszt prezentowany przez uczestniczące w Przeglądzie Zespoły. Zupełnie inaczej się obserwuje występ, jak się nie potrafi nogą ruszyć, a zupełnie inaczej jak się samemu kiedyś próbowało i wiadomo o co chodzi.

Gmina Szczurowa posiada doskonałą kadrę instruktorów i przyjazny, wypracowany przez lata klimat. Mogłaby to bogactwo wykorzystać, aby wprowadzić pilotażowy program nauki tańców narodowych. Program który miałby polegać na tym, że każdy uczeń kończący szkołę podstawową w gminie Szczurowa, umiałby zatańczyć wszystkie pięć tańców narodowych. Byłaby to taka wisienka na doskonałym torcie – prawdopodobnie jedyny tak oryginalny projekt w całej Polsce. Macie potencjał, bez problemu możecie to zrobić, więc …zróbcie to.


Jan Waresiak

Pełny tekst artykułu na stronie Informatora Brzeskiego.

UG Szczurowa