2004-06-14
Aktualności / Święto soli

ŚWIĘTO SOLI

W 1511 roku król Zygmunt Stary zobowiązał się dostarczać sól krakowską wszędzie tam, dokąd tylko statkami uda się dotrzeć. Odtąd regularnie na koszt króla odbywały się spławy solne na "wysokiej wodzie świętojańskiej" a przy dobrych warunkach także wcześniejszą wiosną i jesienią. Na statkach, szkutach, komięgach, galarach spławiano sól do składów nadwiślańskich aż do Bydgoszczy. Najstarszymi portami załadowczymi były dla soli wielickiej Kazimierz (obecnie dzielnica Krakowa), a dla soli bocheńskiej Uście Solne.

Jako główny port załadowczy dla tej soli Uście Solne funkcjonowało do 1722 roku, kiedy to skład załadowczy przeniesiono do Sierosławic. O "stodołach ujskich" informują zapisy w Komisjach żupnych kontrolujących stan gospodarczy żup krakowskich. Stąd wiemy, że nawet po przeniesieniu portu do Sierosławic, skład solny w Uściu funkcjonował nadal, co prawda na mniejsza skalę. Również po 1772 r. wymieniany był jako skład solny. Funkcjonowanie portu załadowczego i składu solnego sprzyjało rozwojowi rzemiosła, którego świetność przypominają posiadane do dnia dzisiejszego i przechowywane przez Uscian dokumenty królewskie.

W nawiązaniu do historii Uścia Solnego Gminne Centrum Kultury Czytelnictwa i Sportu serdecznie zaprasza na DNI SOLI - imprezę muzealno-plenerową organizowaną w  dniu 20 czerwca na Rynku w Uściu Solnym w godz. 1500-2000 (współorganizatorzy: Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce oraz Rada Sołecka Uścia Solnego). Jest to kontynuacja święta soli zorganizowanego w dniu 6 czerwca 2004r. na Zamku Żupnym w Wieliczce.

Imprezę tworzy festyn skupiony tematycznie na soli, połączony z różnymi formami prezentacji muzealnych, zajęciami edukacyjnymi, występami artystycznymi i spotkaniami z zaproszonymi gośćmi. Wspólnym mianownikiem dla wszystkich tych działań jest słowo SÓL.

Festynowi będzie towarzyszyć wystawa barokowa "Sól dla Rzeczypospolitej" (pozyskiwanie soli, narzędzia, statki wiślane, dokumenty frochtarskie) z prelekcją o historii spławu solnego i roli Uścia Solnego jako portu załadowczego, poszerzona o pamiątki rzemieślnicze Uścian.

Atrakcją festynu będą:

  • teatralna inscenizacja tekstu "Simbola officialium..." - Znaki Rozpoznawcze Urzędników i Urzędów oraz Sług Żupy Bocheńskiej, wg J. A. Kmity, 1605 r. (reż. J. Fedorowicz),
  • "Dawne soli warzenie" - pogadanka przy stanowisku warzelniczym, odtwarzającym dawne metody uzyskiwania soli,
  • przejazd po rynku woĽnicy z wozem soli stylizowanym na średniowieczny,
  • pokazy walk średniowiecznych.

W Domu Ludowym przez cały czas trwania festynu będzie wyświetlany film „Światła soli” na który zapraszamy wszystkich chętnych. Gwarantujemy liczne atrakcje i wspaniałą zabawę.

Zapraszamy!

Program Dnia SOLI w Uściu Solnym

14.45 – 15.00 –występ orkiestry z Uścia Solnego
15.00 – 15.10 – powitanie gości przez P. Sołtys
15.10 – 15.15 – powitanie przez Wójta Gminy Szczurowa
15.15 – 15.20 – powitanie przez Muzeum Żup Krakowskich
15.20 – 15.30 – informacja o konkursie (stateczki) i przedstawienie składu jury – P. Sołtys
15.30 – 15.50 – „Simbola Officialium..... Znaki Rozpoznawcze Urzędników i Urzędów oraz Sług Żup Bocheńskich” (wg. JA Kmity, 1605 r.)  - Muzeum Żup Krakowskich
15.50 – 16.00 – wiersz w wykonaniu przedstawiciela Uścia Solnego
16.00 – 16.20 – przyjazd wozu z solą z „nosiczami”

  • Przekazanie beczki soli Radzie Sołeckiej Uścia Solnego,
  • Przekazanie beczki soli Gminie Szczurowa (sól z kosza rozdawana publiczności).

16.20 – 16.25 – wiersz w wykonaniu P. Wilka (Uście Solne)
16.25 – 16.40 – inscenizacja „Z życia kupców solnych” w wykonaniu Uścia Solnego
16.40 – 17.00 – rozstrzygnięcie konkursu stateczków (12 statków)
17.00 – 17.20 – program szkoły – inscenizacja wiersza „Sól”
17.20 – 17.30 – piosenki ludowe – wyk. przez zespół z Uścia Solnego
17.30 – 18.00 – Występ zespołu „Pojawianie”
18.00 – 18.20 – spotkanie przy stoisku cechu – Uście Solne
18.20 – 19.00 – pokaz walk rycerskich – wyk. Bractwo Rycerskie Wojnicza

14 czerwca 2004r. GCKCziS Szczurowa